Aşı Sonrası İstenmeyen Etkiler (ASİE)

Aşı sonrası istenmeyen etkiler, anlık anafilaktik şoktan birkaç hafta veya birkaç ay sonrasında ortaya çıkabilecek belirtiler ve hatta otoimmün hastalıklara kadar çok geniş bir yelpazede oluşabilmektedir.

National Vaccination Information Centre tarafından aşılama sonrası anne-babaların şu sık karşılaşılan reaksiyonların oluşup oluşmadığını takip etmesi önerilmektedir:

Aşılama Sonrasında:

– Her aşıdan sonra, yan etki olup olmadığını takip edin.

– Aşılanmadan sonraki 72 saat süresince çocuğunuzda aşıya bağlı olarak gelişmiş olabilecek alışılmışın dışında herhangi bir belirti veya davranış değişikliği olup olmadığını gözlemleyin.

– Aşı reaksiyonları uygulamadan 4 hafta sonrasında bile ortaya çıkabilmektedir.

Aşıya reaksiyon aşağıdaki belirtilerden bir veya daha fazlasını kapsayabilir:

  • vücutta kırmızı döküntü
  • ürtiker (kurdeşen)
  • kaşıntı
  • enjeksiyon yerinde şişkinlik, kızarıklık, sertlik, yanma ve ağrı
  • yüksek ateş (39 derece ve üstü)
  • solunum zorluğu veya nefes alıp vermeden hırltı, hışırtı
  • ciltte veya dudaklarda solgunluk veya renk değişimi
  • kaslarda zayıflama veya güçsüzlük
  • aşırı uyku hali veya uyarıcıya yanıt vermeme
  • hızlı kalp atışı
  • sersemlik
  • olağanın dışında huysuzluk, huzursuzluk veya başka davranış değişiklikleri
  • çığlık şeklinde ağlama veya saatler süren, teskin edilemeyen ağlama ağlama (özellikle bebeklerde görülen çığlık şeklinde olanı, bu ağlamaya literatürde “ansefelatik ağlama” deniyor)
  • havale nöbetleri, konvülsiyon
  • kusma veya ishal
  • şok/birden yere yığılma
  • vücut, kol, bacak veya başta istemdışı irkilme ve kasılmalar
  • gözde kayma/şaşılık oluşumu
  • vücudun herhangi bir bölümünde güçsüzlük veya paralizi
  • göz teması kurmama, çevresinde olup bitene tepki vermeme veya sosyal anlamda içine kapanma
  • bebeklerde yüzüstü veya sırtüstü dönme, oturma veya ayakta durmada kabiliyet kaybı
  • görme veya işitme duyusu kaybı
  • huzursuzluk, hiperaktivite veya konsantrasyon sorunu
  • sahip olunan uyku/uyanıklık düzeninde değişikliğe yol açacak sekilde görülen uyku bozukluğu
  • baş vurma veya tekrarlı hareketler yapmaya başlama (el çırpma, yerinde sallanma, dönme)
  • eklem ağrısı
  • aşırı halsizlik, çöküntü
  • hafıza kaybı
  • kronik kulak iltihabı veya solunum yolları enfeksiyonu başlangıcı
  • çok şiddetli veya aralıksız devam eden ishal veya kronik kabızlık
  • nefes darlığı (astım)
  • Fazla kanama (trombosit düşüklüğü) veya kansızlık (anemi).

Bu belirtilerden herhangi biri veya sizi endişelendirecek herhangi başka bir belirti oluşması durumunda derhal doktora başvurun.

T.C. Sağlık Bakanlığı’nın 13.03.2009 tarihli, 7943 sayılı genelgesi uyarınca, Türkiye’de Aşı Sonrası İstenmeyen Etki (ASİE) Sistemi’ne bildirilmesi zorunlu aşı reaksiyonları şu şekildedir:

1. Lokal Reaksiyonlar
Aşıdan sonra 48 saat içinde ortaya çıkanCiddi Lokal Reaksiyon
Aşıdan sonra 2-7 gün içinde ortaya çıkanEnjeksiyon yerinde abse (Bakteriyel/steril)
Aşıdan sonra 2 hafta – 6 ay içinde ortaya çıkanLenfadenit
2. Sinir Sistemi ile İlgili İstenmeyen Etkiler
OPA’dan sonra 4-30 gün (temaslılarda 4 -75 gün) içinde ortaya çıkanParalitik poliomiyelit
Kızamık bileşenli aşıları takiben 5-12 gün, DaBT-IPA-Hib, KPA aşılarını takiben 72 saat içinde ortaya çıkanKonvülsiyon
Kızamık bileşenli aşıları takiben 5-15 gün içinde ortaya çıkanEnsefalopati/Ensefalit
DaBT-IPA-Hib aşısını takiben 7 gün içinde ortaya çıkanEnsefalopati
Tetanoz bileşenli aşılardan sonra 2-28 gün içinde ortaya çıkanBrakial Nevrit
Aşıdan sonra 0-6 hafta içinde ortaya çıkanDiğer paraliziler
Kabakulak bileşenli aşıları takiben 15-21 gün içinde ortaya çıkanAseptik menenjit
3. Diğer İstenmeyen Etkiler
Aşıdan sonra 1 saat içinde ortaya çıkanAnaflaksi
Aşıdan sonra birkaç saat içinde ortaya çıkanToksik Şok Sendromu
Aşıdan sonra 4 saat içinde ortaya çıkan (deri bulguları daha geç görülebilir)Akut allerjik reaksiyonlar
DaBT-IPA-Hib aşısından sonra 24 saat içinde ortaya çıkanHipotonik-hiporesponsif atak
Aşıdan sonra 1 hafta içinde ortaya çıkanSepsis
Kızamıkçık bileşenli aşılarlardan sonra 1-3 hafta içinde ortaya çıkanArtrit
Kızamık bileşenli aşılardan sonra 1-6 hafta içinde ortaya çıkanTrombositopeni
DaBT-IPA-Hib aşısından sonra 24 saat içinde ortaya çıkanApne – Bradikardi
BCG aşısından sonra 1 – 12 ay içinde ortaya çıkanYaygın BCG enfeksiyonu
BCG aşısından sonra 1-12 ay içinde ortaya çıkanBCG Osteiti
Zaman sınırı olmaksızınYukarıda sunulan hastalıklar haricinde sağlık personeli ya da toplum tarafından aşılamayla ilgisi olduğu düşünülen;
a) Ciddi olgular*
b) Kümelenme,
c) Toplumda ciddi kaygı ya da olumsuz propaganda nedeni olan durumlar ASİE kapsamında incelenmelidir.

*Ciddi ASİE: Ölüm, sakatlık, konjenital anomali ile sonuçlanan veya hastanede yatış gerektiren ASİE’dir.

 


Yazar: 4myLilliput

Paylaşmak için

2 yorum

  1. Cok guzel yazi, bence insanlarin daha cok egitilmeleri gerekiyor asi yanetkileriyle ilgili. Cunku bizim durumumuzda mesela 1.5 ay boyunca nerdeyse DaBT asisinin yan etkilerini yasamamiza ragmen, ve asiya karsi bir doktorumuz olmasina ragmen, yasadigimiz herseyi havaleye bagladigimizdan aklimiza bile gelmedi doktora haber vermek. Su anda bizim gibi binlerce aile var asidan degildir bu diyen ve bu sisteme yan etkiyi raporlamayan. Eline saglik :)

    Post a Reply
    • En başta sağlıkçıların bu aşı üreticileri tarafından belirlenmiş istenmeyen etkileri tanıması ve gerektiği şekilde ailelerle birlikte raporlaması lazım ki gerçek yarar/zarar oranları anlaşılabilsin. Sen de sağol :)

      Post a Reply
Add Comment Register



Yorum yap

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


× 8 = altmış dört

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>