Aşı Sonrası İstenmeyen Etkiler (ASİE)

Aşı sonrası istenmeyen etkiler, anlık anafilaktik şoktan birkaç hafta veya birkaç ay sonrasında ortaya çıkabilecek belirtiler ve hatta otoimmün hastalıklara kadar çok geniş bir yelpazede oluşabilmektedir.

National Vaccination Information Centre tarafından aşılama sonrası anne-babaların şu sık karşılaşılan reaksiyonların oluşup oluşmadığını takip etmesi önerilmektedir:

Aşılama Sonrasında:

– Her aşıdan sonra, yan etki olup olmadığını takip edin.

– Aşılanmadan sonraki 72 saat süresince çocuğunuzda aşıya bağlı olarak gelişmiş olabilecek alışılmışın dışında herhangi bir belirti veya davranış değişikliği olup olmadığını gözlemleyin.

– Aşı reaksiyonları uygulamadan 4 hafta sonrasında bile ortaya çıkabilmektedir.

Aşıya reaksiyon aşağıdaki belirtilerden bir veya daha fazlasını kapsayabilir:

  • vücutta kırmızı döküntü
  • ürtiker (kurdeşen)
  • kaşıntı
  • enjeksiyon yerinde şişkinlik, kızarıklık, sertlik, yanma ve ağrı
  • yüksek ateş (39 derece ve üstü)
  • solunum zorluğu veya nefes alıp vermeden hırltı, hışırtı
  • ciltte veya dudaklarda solgunluk veya renk değişimi
  • kaslarda zayıflama veya güçsüzlük
  • aşırı uyku hali veya uyarıcıya yanıt vermeme
  • hızlı kalp atışı
  • sersemlik
  • olağanın dışında huysuzluk, huzursuzluk veya başka davranış değişiklikleri
  • çığlık şeklinde ağlama veya saatler süren, teskin edilemeyen ağlama ağlama (özellikle bebeklerde görülen çığlık şeklinde olanı, bu ağlamaya literatürde “ansefelatik ağlama” deniyor)
  • havale nöbetleri, konvülsiyon
  • kusma veya ishal
  • şok/birden yere yığılma
  • vücut, kol, bacak veya başta istemdışı irkilme ve kasılmalar
  • gözde kayma/şaşılık oluşumu
  • vücudun herhangi bir bölümünde güçsüzlük veya paralizi
  • göz teması kurmama, çevresinde olup bitene tepki vermeme veya sosyal anlamda içine kapanma
  • bebeklerde yüzüstü veya sırtüstü dönme, oturma veya ayakta durmada kabiliyet kaybı
  • görme veya işitme duyusu kaybı
  • huzursuzluk, hiperaktivite veya konsantrasyon sorunu
  • sahip olunan uyku/uyanıklık düzeninde değişikliğe yol açacak sekilde görülen uyku bozukluğu
  • baş vurma veya tekrarlı hareketler yapmaya başlama (el çırpma, yerinde sallanma, dönme)
  • eklem ağrısı
  • aşırı halsizlik, çöküntü
  • hafıza kaybı
  • kronik kulak iltihabı veya solunum yolları enfeksiyonu başlangıcı
  • çok şiddetli veya aralıksız devam eden ishal veya kronik kabızlık
  • nefes darlığı (astım)
  • Fazla kanama (trombosit düşüklüğü) veya kansızlık (anemi).

Bu belirtilerden herhangi biri veya sizi endişelendirecek herhangi başka bir belirti oluşması durumunda derhal doktora başvurun.

T.C. Sağlık Bakanlığı’nın 13.03.2009 tarihli, 7943 sayılı genelgesi uyarınca, Türkiye’de Aşı Sonrası İstenmeyen Etki (ASİE) Sistemi’ne bildirilmesi zorunlu aşı reaksiyonları şu şekildedir:

1. Lokal Reaksiyonlar
Aşıdan sonra 48 saat içinde ortaya çıkan Ciddi Lokal Reaksiyon
Aşıdan sonra 2-7 gün içinde ortaya çıkan Enjeksiyon yerinde abse (Bakteriyel/steril)
Aşıdan sonra 2 hafta – 6 ay içinde ortaya çıkan Lenfadenit
2. Sinir Sistemi ile İlgili İstenmeyen Etkiler
OPA’dan sonra 4-30 gün (temaslılarda 4 -75 gün) içinde ortaya çıkan Paralitik poliomiyelit
Kızamık bileşenli aşıları takiben 5-12 gün, DaBT-IPA-Hib, KPA aşılarını takiben 72 saat içinde ortaya çıkan Konvülsiyon
Kızamık bileşenli aşıları takiben 5-15 gün içinde ortaya çıkan Ensefalopati/Ensefalit
DaBT-IPA-Hib aşısını takiben 7 gün içinde ortaya çıkan Ensefalopati
Tetanoz bileşenli aşılardan sonra 2-28 gün içinde ortaya çıkan Brakial Nevrit
Aşıdan sonra 0-6 hafta içinde ortaya çıkan Diğer paraliziler
Kabakulak bileşenli aşıları takiben 15-21 gün içinde ortaya çıkan Aseptik menenjit
3. Diğer İstenmeyen Etkiler
Aşıdan sonra 1 saat içinde ortaya çıkan Anaflaksi
Aşıdan sonra birkaç saat içinde ortaya çıkan Toksik Şok Sendromu
Aşıdan sonra 4 saat içinde ortaya çıkan (deri bulguları daha geç görülebilir) Akut allerjik reaksiyonlar
DaBT-IPA-Hib aşısından sonra 24 saat içinde ortaya çıkan Hipotonik-hiporesponsif atak
Aşıdan sonra 1 hafta içinde ortaya çıkan Sepsis
Kızamıkçık bileşenli aşılarlardan sonra 1-3 hafta içinde ortaya çıkan Artrit
Kızamık bileşenli aşılardan sonra 1-6 hafta içinde ortaya çıkan Trombositopeni
DaBT-IPA-Hib aşısından sonra 24 saat içinde ortaya çıkan Apne – Bradikardi
BCG aşısından sonra 1 – 12 ay içinde ortaya çıkan Yaygın BCG enfeksiyonu
BCG aşısından sonra 1-12 ay içinde ortaya çıkan BCG Osteiti
Zaman sınırı olmaksızın Yukarıda sunulan hastalıklar haricinde sağlık personeli ya da toplum tarafından aşılamayla ilgisi olduğu düşünülen;
a) Ciddi olgular*
b) Kümelenme,
c) Toplumda ciddi kaygı ya da olumsuz propaganda nedeni olan durumlar ASİE kapsamında incelenmelidir.

*Ciddi ASİE: Ölüm, sakatlık, konjenital anomali ile sonuçlanan veya hastanede yatış gerektiren ASİE’dir.

 


Author: 4myLilliput

Share This Post On

2 Comments

  1. Cok guzel yazi, bence insanlarin daha cok egitilmeleri gerekiyor asi yanetkileriyle ilgili. Cunku bizim durumumuzda mesela 1.5 ay boyunca nerdeyse DaBT asisinin yan etkilerini yasamamiza ragmen, ve asiya karsi bir doktorumuz olmasina ragmen, yasadigimiz herseyi havaleye bagladigimizdan aklimiza bile gelmedi doktora haber vermek. Su anda bizim gibi binlerce aile var asidan degildir bu diyen ve bu sisteme yan etkiyi raporlamayan. Eline saglik 🙂

    Post a Reply
    • En başta sağlıkçıların bu aşı üreticileri tarafından belirlenmiş istenmeyen etkileri tanıması ve gerektiği şekilde ailelerle birlikte raporlaması lazım ki gerçek yarar/zarar oranları anlaşılabilsin. Sen de sağol 🙂

      Post a Reply

Submit a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir